Zerwanie ścięgna Achillesa to poważny uraz, który wymaga zarówno interwencji chirurgicznej, jak i długotrwałej rehabilitacji. Powrót do pełnej sprawności może trwać wiele miesięcy, dlatego kluczowe jest zastosowanie odpowiednich metod terapii. Jak dochodzi do zerwania ścięgna Achillesa, co zrobić w przypadku urazu i jak wygląda rehabilitacja po operacji Achillesa? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule.
Jak dochodzi do zerwania ścięgna Achillesa?
Choć ścięgno Achillesa to najmocniejsze ścięgno w ludzkim ciele, to zdarza się, że ulega zerwaniu. Ma to miejsce szczególnie w sytuacjach, gdy jest nadmiernie obciążone lub osłabione przez czynniki zewnętrzne. Mówi się nawet, że zerwanie ścięgna Achillesa jest oznaką, iż od dłuższego czasu Achilles „był chory”, a sytuacja powodująca jego zerwanie była jedynie tzw. kropką nad i. Tak czy inaczej do najczęstszych przyczyn zerwania ścięgna Achillesa należą:
nagły, intensywny wysiłek – skok, sprint, gwałtowna zmiana kierunku ruchu;
przeciążenia – długotrwałe mikrourazy, które nie miały wystarczająco dużo czasu na regenerację;
choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca czy miażdżyca, które upośledzają odżywienie ścięgna i osłabiają Achillesa;
stosowanie niektórych leków, np. kortykosteroidów lub antybiotyków z grupy fluorochinolonów.
I choć do urazu najczęściej dochodzi podczas aktywności sportowej, to nie jest wykluczone, że zerwanie ścięgna Achillesa może również wystąpić w codziennych sytuacjach.
Co zrobić po zerwaniu ścięgna Achillesa?
Sporadycznie zdarza się, że pacjent jest nieświadomy zerwania ścięgna Achillesa. Jeśli podejrzewasz u siebie uszkodzenie ścięgna Achillesa, to możesz wykonać test Thompsona. Jest to podstawowy test przesiewowy do oceny wydolności ścięgna Achillesa. Innymi typowymi objawami są:
nagły, ostry ból w tylnej części łydki lub pięty;
trudności z chodzeniem i wspięciem się na palce;
„strzał” w łydce w momencie urazu (film z momentu zdarzenia – nie dla ludzi o słabych nerwach);
obrzęk i zasinienie w okolicy ścięgna.
Najlepiej jednak będzie, jeśli skonsultujesz się z ortopedą, który przeprowadzi dokładne badanie, w tym USG lub zleci rezonans magnetyczny.
Pierwsza pomoc obejmuje:
Unieruchomienie kończyny – unikaj obciążania kontuzjowanej nogi.
Schładzanie miejsca urazu – przykładanie lodu pomaga zmniejszyć obrzęk.
Uniesienie nogi – ogranicza gromadzenie się płynów w uszkodzonym miejscu.
Konsultacja medyczna – lekarz zleci odpowiednie badania (np. USG) i podejmie decyzję o leczeniu zachowawczym lub operacyjnym.
W przypadku całkowitego zerwania ścięgna Achillesa często konieczna jest operacja, po której rozpoczyna się proces rehabilitacji.
Rehabilitacja po operacji ścięgna Achillesa
Rehabilitacja po operacji Achillesa jest długotrwałym procesem, który można podzielić na kilka etapów.
Faza I (0-1 tydzień)
Cele:
ochrona operowanej kończyny – szyna gipsowa umożliwiająca zdejmowanie opatrunku do rehabilitacji (chyba że operator zleci inaczej) i pełne odciążenie nogi;
redukcja obrzęku i łagodzenie stanu zapalnego;
przeciwdziałanie zrostom – zachowanie ślizgu ścięgna Achillesa, ale i pozostałych mięśni i ścięgien;
wzmocnienie mięśni – wstępne napięcie mięśni łydki.
Rehabilitacja po operacji Achillesa - faza II (2-6 tydzień)
Cele:
cele tej fazy są zbliżone do celów z poprzedniego etapu;
- pojawiają się dodatkowe ćwiczenia izometryczne dla mięśni podudzia;
- stopniowa odbudowa zgięcia podeszwowego w stawie skokowym.
Faza III (7-9 tydzień)
Cele:
dochodzi do stopniowej odbudowy zgięcia grzbietowego;
- pojawiają się bardziej zaawansowane ćwiczenia, w tym na stojąco;
- włącza się naukę obciążania i chodu (noga operowana umieszczona w walkerze);
Faza IV (10-24 tydzień)
Cele:
- 12 tydzień – za zgodą lekarza odstawienie walkera i poruszanie się w obuwiu (często z podpiętkiem);
- 14 tydzień – ćwiczenia na niestabilnym podłożu przy 100% obciążeniu kończyny i w basenie;
stopniowe doprowadzenie pacjenta do powrotu do pełnej aktywności fizycznej w 6 miesiącu po zabiegu.
Rehabilitacja po operacji Achillesa w Katowicach - czynniki spowalniające proces
Pacjenci muszą mieć świadomość, że istnieją czynniki spowalniające rehabilitację, o których koniecznie muszą poinformować fizjoterapeutę. Zaliczamy do nich m.in.:
- palenie papierosów,
- cukrzyca,
- nadciśnienie tętnicze,
- zmiany miażdżycowe,
- zaburzenia hormonalne (w tym zła praca tarczycy).
Informacja o tym jest szalenie istotna, gdyż zatajenie tych wiadomości i zbyt szybka progresja ćwiczeń naraża zszytego Achillesa na ponowne zerwanie.
Rehabilitacja po operacji
Jesteś po operacji ortopedycznej i nie wiesz, jak wrócić do sprawnego funkcjonowania? Nie możesz swobodnie ruszać stawem lub masz trudności z poruszaniem? Może dokucza Ci ból po operacji?
