Mielopatia szyjna to zespół objawów wynikających z długotrwałego ucisku rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym. Zmiany te rozwijają się zwykle powoli, a pierwsze symptomy bywają łatwe do zbagatelizowania – aż do momentu, gdy pojawiają się poważne zaburzenia. W tym artykule fizjoterapeuta z Katowic wyjaśnia, jak powstaje mielopatia szyjna, jakie są jej objawy i kiedy konieczna jest operacja, a kiedy może wystarczyć rehabilitacja.
Jak powstaje mielopatia szyjna?
Mielopatia szyjna to przewlekłe uszkodzenie rdzenia kręgowego wywołane uciskiem. Najczęściej przyczyną są zmiany zwyrodnieniowe (spondyloza szyjna). Otóż z wiekiem krążki międzykręgowe tracą elastyczność, zapadają się (obniżają), a krawędzie kręgów zaczynają tworzyć osteofity (wyrośla kostne). W połączeniu z ewentualnym przerostem więzadeł i przepukliną dysku może dojść do zwężenia kanału kręgowego (tzw. stenozy szyjnej).
W efekcie dochodzi do:
ucisku mechanicznego na rdzeń i naczynia krwionośne;
niedokrwienia i zaburzenia przewodnictwa nerwowego;
a z czasem – do stopniowego uszkodzenia tkanek nerwowych.
Rzadziej powodem powstania mielopatii są: nowotwory, następstwa urazu, zwapnienia więzadeł lub choroby zapalne.
Czynniki ryzyka rozwoju mielopatii szyjnej to m.in.: wrodzony wąski kanał kręgowy, siedzący tryb życia, przeciążenia odcinka szyjnego, urazy, palenie tytoniu i naturalne procesy starzenia.
Zobacz też: Dyskopatia szyjna – objawy i fizjoterapia w Katowicach.
Objawy mielopatii szyjnej – na co zwrócić uwagę?
Objawy mielopatii szyjnej mogą być subtelne i narastać z czasem. Początkowo chorzy zauważają trudności z wykonywaniem precyzyjnych czynności – np. zapinaniem guzików czy pisaniem. Z czasem pojawiają się objawy ogólne:
uczucie sztywności lub ciężkości nóg;
problemy z równowagą i chodem;
osłabienie siły mięśniowej w rękach lub nogach;
drętwienie, mrowienie, zaburzenia czucia w dłoniach i stopach;
ból szyi lub między łopatkami;
zaburzenia oddawania moczu (częstomocz, trudność w rozpoczęciu mikcji);
zaburzenia koordynacji ruchowej i niezdarność ruchów.
W bardziej zaawansowanym stadium mielopatia szyjna może prowadzić do niedowładów kończyn, a nawet utraty samodzielności.
Pamiętaj! Jeśli Twoje objawy gwałtownie nasilają się lub towarzyszy im utrata siły w nogach czy zaburzenia zwieraczy – konieczna jest pilna konsultacja neurologiczna lub neurochirurgiczna.
Szukasz pomocy fizjoterapeuty z Katowic?
Mielopatia szyjna – jak zdiagnozować?
Rozpoznanie mielopatii wymaga dokładnej diagnostyki. Proces ten z reguły składa się z:
Wywiad i badanie kliniczne – ocenia się siłę mięśniową, odruchy, czucie i koordynację.
Badania obrazowe:
MRI kręgosłupa szyjnego – najdokładniejsze badanie, które pokazuje zarówno struktury kostne, jak i rdzeń kręgowy oraz jego ukrwienie.
Tomografia komputerowa (TK) – może być pomocna przy ocenie zmian kostnych.
Badania elektrofizjologiczne (EMG, NCS) – w razie potrzeby pomagają różnicować mielopatię z chorobami obwodowego układu nerwowego.
Badanie MRI ma kluczowe znaczenie – pokazuje, czy doszło do zwężenia kanału i ewentualnych zmian w strukturze rdzenia (niedokrwienie, obrzęk, mikroudar rdzenia).
Leczenie mielopatii szyjnej – zachowawcze czy operacyjne?
Na wstępie należy podkreślić, że wybór metody leczenia przy mielopatii szyjnej należy do lekarza, a decyzja ta zależy od nasilenia objawów i obrazu w badaniach.
Wyróżniamy jednak dwa główne podejścia:
Leczenie zachowawcze
Stosowane, gdy objawy są łagodne i nie ma postępujących deficytów neurologicznych.
Obejmuje:
terapię manualną poprawiającą ruchomość stawów kręgosłupa szyjnego, sztywność i odżywienie tkanek;
ćwiczenia stabilizujące i neuromobilizacyjne;
pracę nad postawą, ergonomią i oddechem.
Celem terapii jest poprawa funkcji, zmniejszenie bólu i odciążenie struktur szyjnych.
Leczenie operacyjne
Wskazane, gdy:
objawy nasilają się mimo terapii;
MRI wykazuje znaczny ucisk na rdzeń,
pojawiają się niedowłady, zaburzenia chodu lub zwieraczy.
Operacja polega na dekompresji rdzenia kręgowego, czyli usunięciu przyczyny ucisku (np. osteofitów, fragmentu dysku, trzonu kręgu) i – w razie potrzeby – stabilizacji kręgosłupa. Celem zabiegu nie jest cofnięcie wszystkich objawów, ale zatrzymanie postępu choroby.
Rehabilitacja w Katowicach – jak pracujemy w Got Ur Back?
Po diagnozie i zgodzie lekarza na leczenie zachowawcze ustalamy indywidualny plan terapii.
Na każdym etapie pacjentem opiekuje się odpowiedni specjalista: terapeuta manualny w fazie przeciwbólowej i poprawy ruchomości kręgosłupa, a następnie fizjoterapeuta ruchowy, który prowadzi trening medyczny i wzmacnia stabilizację szyjnego odcinka kręgosłupa.
Dzięki temu:
terapia jest kompleksowa i bezpieczna;
każdy etap skupia się na konkretnym celu (ból, mobilność, siła, funkcja);
minimalizujemy ryzyko nawrotu objawów.
Z kolei po operacji mielopatii rehabilitacja zaczyna się bardzo wcześnie – obejmuje naukę prawidłowych wzorców ruchowych, ćwiczenia koordynacyjne i stopniowe wprowadzanie obciążeń.
Ważne, by nie czekać, aż objawy same ustąpią – wczesna fizjoterapia poprawia wyniki leczenia i przyspiesza powrót do aktywności.
Szukasz pomocy fizjoterapeuty z Katowic?
FAQ – najczęstsze pytania o mielopatię szyjną
Co to jest mielopatia szyjna?
Mielopatia szyjna to zespół objawów spowodowanych uciskiem na rdzeń kręgowy w odcinku szyjnym. Najczęściej przyczyną są zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa (spondyloza, przepuklina dysku, osteofity), które zawężają kanał kręgowy i upośledzają odżywienie rdzenia kręgowego.
Jakie są pierwsze objawy mielopatii szyjnej?
Pierwsze objawy z reguły są bardzo subtelne i nie wskazują na nic poważnego – może to być ból szyi, czy drętwienie ręki. Z czasem pojawiają się zaburzenia ruchowe, takie jak problem z pisaniem, trudność w zapinaniu guzików, osłabienie siły mięśni, czy zaburzenia równowagi. Z biegiem czasu mogą wystąpić drętwienia, sztywność nóg, problemy z chodem i utrzymaniem moczu. Niestety objawy narastają powoli, dlatego choroba bywa długo niezauważona.
Czy mielopatia szyjna boli?
Nie zawsze. Owszem, u części osób występuje ból szyi, barków lub między łopatkami, ale głównym objawem są zaburzenia czucia i ruchu, a nie sam ból. Mielopatia może rozwijać się nawet przy niewielkich dolegliwościach bólowych.
Jak diagnozuje się mielopatię szyjną?
Podstawą diagnostyki jest rezonans magnetyczny (MRI) kręgosłupa szyjnego, który pokazuje stopień ucisku na rdzeń. Dodatkowo wykonuje się badanie kliniczne, testy neurologiczne i – w razie potrzeby – badania elektrofizjologiczne (EMG, NCS).
Czy mielopatia szyjna zawsze wymaga operacji?
Nie zawsze. W łagodnych przypadkach, gdy objawy nie postępują, możliwe jest leczenie zachowawcze – terapia manualna, ćwiczenia stabilizujące i poprawiające krążenie w obrębie szyi. Operacja jest konieczna przy nasilających się deficytach neurologicznych lub znacznym ucisku widocznym w badaniach obrazowych. Należy jednak pamiętać, że o formie leczenia decyduje neurochirurg.
Czy mielopatia szyjna może się cofnąć?
Uszkodzenia rdzenia kręgowego często są nieodwracalne, dlatego kluczowe jest szybkie rozpoznanie i zatrzymanie postępu choroby. Odpowiednio wcześnie wdrożona rehabilitacja lub leczenie operacyjne pozwalają ustabilizować stan i poprawić funkcję ruchową.
Szukasz pomocy fizjoterapeuty z Katowic?