Wiele stłuczek samochodowych na pierwszy rzut oka wygląda dość niewinnie. W wielu z nich nie dochodzi do żadnych złamań, czy innych poważnych urazów. Niestety „licho nie śpi”. Czasem wystarczy ułamek sekundy, gwałtowny ruch głowy i przeciążenie, do którego ciało nie było w stanie się przygotować. Tak właśnie powstaje uraz szyi po wypadku samochodowym, znany jako whiplash. W tym artykule nasz fizjoterapeuta z Katowic szerzej omówi to zagadnienie.
Czym jest whiplash, czyli uraz szyi po wypadku samochodowym?
Whiplash, czyli uraz typu „smagnięcie biczem”, to zespół objawów wynikających z gwałtownego przyspieszenia i wyhamowania głowy względem tułowia. Najczęściej dochodzi do niego podczas kolizji drogowych – nawet przy pozornie niewielkiej prędkości.
Kluczowe znaczenie ma szybkość ruchu, niekoniecznie jego zakres.
To podobna sytuacja jak ze skręceniem kostki: łatwiej je zrobić spadając z niskiego krawężnika, niż zeskakując z wyższego stopnia – bo ciało nie ma czasu się przygotować.
Jak powstaje uraz szyi?
Podczas wypadku:
najpierw tułów zaczyna podążać do przodu,
- głowa w tym momencie zaczyna swoją wędrówkę do tyłu,
- tułów zostaje zatrzymany przez pasy bezpieczeństwa,
to sprawia, że głowa jak z procy jest wystrzelona do przodu.
To prowadzi do:
naciągnięcia, naderwania lub zerwania więzadeł szyi;
przeciążenia i mikrourazów mięśni;
zaburzenia stabilności kręgosłupa szyjnego.
W skrajnych przypadkach może dojść do:
złamania zęba kręgu C2 (kręgu obrotowego);
uszkodzenia rdzenia kręgowego;
zagrożenia życia.
Stabilność kręgosłupa szyjnego - dlaczego to takie ważne?
Po urazie szyi najważniejsza jest ocena bezpieczeństwa.
Zanim rozpocznie się jakąkolwiek terapię, należy sprawdzić, czy kręgosłup szyjny jest stabilny.
Stosuje się m.in.:
testy neurologiczne,
testy więzadłowe,
ocenę zakresu ruchu (jeśli jest to bezpieczne),
badania obrazowe.
⚠️ Bez wykluczenia niestabilności nie wolno wykonywać terapii manualnej, masażu ani ćwiczeń.
Choroby współistniejące, które zwiększają ryzyko poważnego urazu
Nie każdy organizm reaguje na uraz szyi po wypadku samochodowym tak samo. Ryzyko poważniejszych konsekwencji rośnie, jeśli pacjent m.in.:
ma choroby metaboliczne lub reumatyczne;
ma zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa;
przebył wcześniej urazy szyi;
ma zespół Downa.
Objawy whiplash - na co zwrócić uwagę?
Najbardziej zdradliwe w urazie szyi po wypadku samochodowym jest to, że objawy często nie pojawiają się od razu. Adrenalina, stres i emocje potrafią skutecznie zagłuszyć sygnały ostrzegawcze.
Objawy, które mogą pojawić się po kilku lub kilkunastu godzinach:
ból szyi i karku,
sztywność karku,
drętwienie rąk,
- ból głowy,
zawroty głowy,
nudności,
gwałtowne zmiany nastroju.
Objawy alarmowe (pilna konsultacja!):
- wymioty,
- zaburzenia widzenia,
- piski w uszach,
- utrata przytomności,
- nasilające się objawy neurologiczne (np. problem ze zwieraczami lub osłabienie kończyn).
Szukasz pomocy fizjoterapeuty z Katowic?
Uraz szyi po wypadku samochodowym a diagnostyka
U pacjentów po wypadkach drogowych, którzy zgłaszają ból szyi lub głowy, RTG kręgosłupa szyjnego powinno być standardem.
W zależności od obrazu klinicznego lekarz może dodatkowo zlecić:
tomografię komputerową,
rezonans magnetyczny.
Co zrobić bezpośrednio po wypadku samochodowym?
Daj się zbadać, nawet jeśli „nic nie boli”.
Jeśli na miejscu zdarzenia jest lekarz – skorzystaj z badania.
Wykonaj RTG kręgosłupa szyjnego, jeśli to możliwe.
Obserwuj organizm przez kolejne dni.
Przy pojawieniu się objawów – zgłoś się do lekarza lub fizjoterapeuty.
Kilka minut diagnostyki może uchronić przed miesiącami problemów.
Leczenie urazu szyi po wypadku - jak wygląda rehabilitacja?
Rehabilitacja po whiplash nie polega na „rozruszaniu szyi za wszelką cenę”.
Terapia skupia się na:
- przywróceniu prawidłowego ustawienia kręgosłupa szyjnego,
zmniejszeniu napięcia mięśniowego,
poprawie stabilizacji,
redukcji bólu.
Stosuje się m.in.:
- terapię manualną (po wykluczeniu przeciwwskazań),
- kinesiotaping,
- ćwiczenia mobilizujące i stabilizujące szyję.
Rehabilitacja po whiplash w Katowicach - jak pracujemy w Got Ur Back?
W naszym gabinecie fizjoterapii Got Ur Back w Katowicach rehabilitację po urazie szyi rozpoczynamy od oceny bezpieczeństwa.
Pierwszym elementem jest dokładny wywiad. Później, jeśli dotychczas nie była wykonana żadna diagnostyka, to koniecznie wykonujemy badanie stabilności kręgosłupa szyjnego oraz badanie neurologiczne.
Jeżeli nie odnotujemy niepokojących objawów, to przechodzimy do terapii manualnej i masażu, żeby zmniejszyć ból i sztywność mięśni. Tym etapem zajmuje się nasz fizjoterapeuta, który specjalizuje się w tej formie terapii.
Po zakończeniu tego etapu, pacjent jest przekazywany w ręce jednego z naszych fizjoterapeutów specjalizujących się w kinezyterapii (ćwiczeniach). Celem tego etapu jest poprawa ruchomości odcinka szyjnego i przywrócenie pacjenta do normalnego funkcjonowania.
Szukasz pomocy fizjoterapeuty z Katowic?
FAQ - pytania o uraz szyi po wypadku samochodowym
Czy objawy whiplash mogą pojawić się kilka dni po wypadku?
Tak. To bardzo częste. Objawy mogą narastać stopniowo nawet po 24-72 godzinach.
Czy każdy ból szyi po wypadku to whiplash?
Nie, gdyż uraz ten powstaje wyłącznie po zaistnieniu mechanizmu, jakim jest szybki wyprost głowy i szyi, a następnie ich gwałtowne zgięcie. Niemniej jednak każdy ból głowy i szyi po wypadku wymaga diagnostyki, by wykluczyć poważniejsze uszkodzenia.
Czy można ćwiczyć samodzielnie po urazie szyi?
Jeśli została przeprowadzona diagnostyka, która wykluczyła poważne urazy i ból nie jest zbyt duży, to tak. W przeciwnym razie warto skonsultować się z fizjoterapeutą.
Jak długo trwa rehabilitacja po whiplash?
Od kilku tygodni do kilku miesięcy – zależnie od stopnia urazu i szybkości wdrożenia terapii.
Szukasz pomocy fizjoterapeuty z Katowic?