Skręcenie kostki to jeden z najczęstszych urazów ortopedycznych. Dotyczy zarówno sportowców, jak i osób, które zbyt dużo się nie ruszają. Czy każde skręcenie stawu skokowego jest takie samo? Co warto wiedzieć o tym urazie? Czytaj dalej!
Zwichnięcie kostki czy skręcenie kostki?
Pacjenci dosyć często mylą zwichnięcie ze skręceniem stawu skokowego. Dość opacznie uważają też, że skręcenie kostki to coś bardziej poważnego. Wręcz przeciwnie.
Skręcenie kostki to forma uszkodzenia stawu, w którym raczej nie dochodzi do „trwałej” zmiany ustawienia kości w stawie. Uraz ten ogranicza się raczej do większego lub mniejszego nadwyrężenia więzadeł i torebki stawowej. O stopniach skręcenia stawu skokowego przeczytasz poniżej.
Zwichnięcie kostki, czy jakiegokolwiek innego stawu to z kolei stan, kiedy dojdzie do „wypadnięcia kości ze stawu”. W tym urazie dodatkowo może dochodzić m.in. do:
- uszkodzenia torebki stawowej i więzadeł;
- uszkodzenia chrząstki;
- czy nawet do ukruszenia kości.
Różne rodzaje i stopnie skręcenia stawu skokowego
Staw skokowy można skręcić na różne sposoby. Najczęściej dochodzi do inwersyjnego skręcenia kostki, czyli unosi się wewnętrzna krawędź stopy i człowiek „staje” na bocznej krawędzi. Kolejnym sposobem są skręcenia ewersyjne, czyli gdy boczna krawędź stopy się unosi, a wewnętrzna się „zapada”. Zdarzają się także skręcenia wysokie, gdy stopa ucieka do inwersji, ale dodatkowo dochodzi do mocnego zgięcia podeszwowego (tzw. obciągnięcie stopy).
Z kolei jeśli chodzi o stopnie skręcenia kostki, to wyróżnia się 3:
- stopień I: naciągnięcie więzadeł i torebki stawowej. Z reguły towarzyszy temu lekki ból, który nieszczególnie utrudnia chodzenie. Może się pojawić również mały obrzęk, który mija w ciągu kilku dni;
- stopień II: częściowe uszkodzenie więzadeł i torebki stawowej. Obrzęk w tym przypadku jest większy i dłużej się utrzymuje. Na tym etapie pojawia się też krwiak. Ból jest zdecydowanie bardziej wyraźny, niż w 1 stopniu skręcenia stawu skokowego. Może on utrudniać chodzenie, ale pacjent nadal jest w stanie obciążać nogę. Część pacjentów zgłasza także lekką niestabilność kostki;
- stopień III: zerwanie więzadeł i torebki stawowej. Ból jest bardzo duży, tak samo jak obrzęk i krwiak. W 3 stopniu skręcenia kostki pacjenci raczej niechętnie obciążają nogę, a w próbie chodu zauważają dużą niestabilność.
Najbardziej odpowiednim badaniem do oceny powagi uszkodzenia wydaje się być USG. Często warto też wykonać RTG, by wykluczyć uszkodzenie kości, które zdarzają się przy skręceniach kostki.
Skręcenie kostki - zalecenia względem stopnia urazu
Zalecenia są bardzo rozbieżne, gdyż różne towarzystwa lekarskie mają inne podejście do leczenia skręcenia kostki. Najbardziej rozsądne, które wyważają bezpieczeństwo terapii z efektywnością rehabilitacji są:
- brak urazu tkanek: gips, ortezy, ani tym bardziej opaski nie są konieczne. Pacjent może wrócić do normalnego funkcjonowania i ćwiczeń;
- uszkodzenie ATFL I lub II stopień (najczęściej): orteza ze wzmocnieniem bocznym na 4-6 tygodni i od razu fizjoterapia pod okiem specjalisty;
- uszkodzenie CFL, więzadła trójgraniastego lub ATFL III stopnia: unieruchomienie w longecie gipsowej na kilka dni (do tygodnia), później zmiana na ortezę ze wzmocnieniem bocznym i fizjoterapia pod okiem specjalisty.
W sporadycznych przypadkach rozsądne wydaje się też przeprowadzenie artroskopii. Oczywiście wszelkie decyzje podejmuje lekarz prowadzący.
Rehabilitacja po skręceniu stawu skokowego
Fizjoterapia po skręceniu kostki różni się w zależności od rodzaju i stopnia urazu. Różnica ta głównie będzie polegała na momencie wprowadzenia ćwiczeń i stopniu ich trudności. Inny będzie też czas powrotu do sportu i normalnego funkcjonowania. Istnieją jednak elementy wspólne początkowych etapów rehabilitacji po skręceniu, bez względu na stopień uszkodzenia. W pierwszej kolejności zależeć nam będzie na:
- zmniejszeniu bólu i obrzęku;
- rozluźnieniu tkanek podudzia i stopy;
- stopniowym zwiększaniu zakresu ruchu (z wyłączniem ruchów mogących utrudniać gojenie się tkanek).
W tym celu stosujemy przede wszystkim różne techniki terapii manualnej, terapii narzędziowej, kinezjotaping, czy też podstawowe ćwiczenia izometryczne.
Na późniejszym etapie, gdy tkanki kostki są gotowe na większe obciążenia, konieczne jest wdrożenie treningu medycznego. Przeprowadzenie go w prawidłowy sposób wzmacnia nogę i drastycznie zmniejsza ryzyko ponownego urazu oraz innych dolegliwości nogi w przyszłości. Zdarza się bowiem, że po skręceniu kostki, jeśli pominęło się ten ostatni etap, to po kilku latach pojawia się ból stopy, podudzia, kolana lub biodra.
Fizjoterapia sportowa
Odczuwasz ból podczas aktywności fizycznej? Chcesz wrócić do treningów po kontuzji? Planujesz poprawić swoje osiągi sportowe?
