Ciało człowieka, choć ma zdolności regeneracyjne, często potrzebuje wsparcia po zabiegu chirurgicznym. Odpowiednia rehabilitacja może skrócić czas powrotu do zdrowia, poprawić efekty operacji i zapobiec nawrotom problemu. W tym artykule odpowiadamy na kilka pytań pacjentów: kiedy zacząć rehabilitację po operacji, jak wygląda jej przebieg i na co zwrócić uwagę?
Operacja to tylko jeden z etapów leczenia
Wielu pacjentów myśli, że operacja rozwiązuje problem raz na zawsze. Niestety, bez odpowiedniej rehabilitacji efekty zabiegu mogą być krótkotrwałe lub niezadowalające. W rzeczywistości to, co pacjent zrobi po zabiegu, ma ogromne znaczenie dla końcowego efektu. Jeden z polskich ortopedów pięknie to podsumował:
Słaba rehabilitacja [lub jej brak – dodane przez nas] może zepsuć nawet najlepszy zabieg chirurgiczny. Dobra rehabilitacja może poprawić efekty nawet słabo wykonanego zabiegu.
Rehabilitacja to proces, który pomaga:
- przywrócić ruchomość stawu;
- odbudować siłę mięśni;
- poprawić sposób poruszania się;
- zmniejszyć ryzyko powikłań i nawrotów problemu;
- wrócić do cieszenia się aktywnym życiem.
Rehabilitacja przed operacją - czy ma sens?
Wiele schorzeń to efekt zaniedbań. Dlatego ciało wymagające operacji często jest w słabej kondycji:
- osłabienie mięśni, czasem nawet ich zanik;
- ograniczony zakres ruchu w stawie;
- nieprawidłowe wzorce ruchowe.
To typowe problemy, jakie obserwuje się u pacjentów przed tzw. planowaną operacją ortopedyczną.
Z drugiej strony są osoby, które doznały nagłego urazu i także potrzebują operacji. U tych osób obserwuje się dużą opuchliznę, obronne napięcie mięśni i ograniczenie zakresu ruchu.
W obu sytuacjach ciało należy odpowiednio przygotować do zabiegu, gdyż ta tzw. prehabilitacja może poprawić efekty operacji. Wzmacnianie mięśni, poprawa zakresu ruchu, praca nad obrzękami i napięciem mięśniowym – to wszystko wpływa na przebieg rekonwalescencji:
- spada ryzyko powikłań;
- mięśnie szybciej odzyskują siłę i masę;
- łatwiej przywraca się zakres ruchu;
- pacjent ma większą szansę na szybki powrót do normalnego funkcjonowania.
Kiedy zacząć rehabilitację po operacji?
W większości przypadków fizjoterapię można rozpocząć już następnego dnia po zabiegu. Wczesna rehabilitacja pomaga zmniejszyć ból, obrzęk i zapobiega powikłaniom, takim jak zrosty czy zaniki mięśniowe. Oczywiście, szczegółowy plan rehabilitacji powinien być dostosowany do rodzaju zabiegu i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Zbyt długie czekanie z rozpoczęciem fizjoterapii może prowadzić do pogorszenia stanu tkanek, przedłużenia bólu i obniżenia sprawności. Często obserwuje się sytuacje, w których pacjenci, z braku informacji lub strachu, odwlekają pierwszą wizytę u fizjoterapeuty nawet o kilka tygodni. To duży błąd. Ciało po operacji potrzebuje bodźców, które ukierunkują proces regeneracji. Nawet jeśli przez pierwsze dni zakres działań jest ograniczony, odpowiednie ćwiczenia, drenaż limfatyczny, edukacja dotycząca pozycji ułożeniowych i oddechu mają ogromne znaczenie.
W niektórych przypadkach chirurg może zalecić kilkudniową przerwę przed rozpoczęciem aktywności – wówczas rehabilitacja powinna ruszyć zaraz po uzyskaniu zgody medycznej. Kluczowe jest jednak, by nie czekać „aż przestanie boleć” – ból i ograniczenia po operacji to naturalna część procesu, a fizjoterapia ma za zadanie pomóc w ich łagodzeniu.
Jak wygląda rehabilitacja pooperacyjna?
Rehabilitacja z reguły podzielona jest na różne fazy. W zależności od rodzaju zabiegu i jego skomplikowania, proces rehabilitacji może trwać nawet do 12 miesięcy. Dlatego też moment rozpoczęcia poszczególnych etapów może być różny.
Początek jest jednak taki sam. Fizjoterapia skupia się na:
- zmniejszeniu bólu i opuchlizny;
- rozluźnianiu mięśni;
- podstawowych ćwiczeniach poprawiających ruchomość stawu i wzmacniających mięśnie;
- mobilizacji blizn.
W kolejnych tygodniach wprowadza się trening medyczny, czyli bardziej zaawansowane ćwiczenia wzmacniające. Etap ten przygotowuje pacjenta do codziennych aktywności i powrotu do pracy lub sportu.
Gdzie szukać pomocy w Katowicach?
Jeśli jesteś po operacji i chcesz sprawnie, a przede wszystkim bezpiecznie wrócić do sprawności – umów się na wizytę w naszym gabinecie Got Ur Back w Katowicach. Pracujemy z pacjentami po zabiegach kolana, biodra, barku, kręgosłupa i innych. Oferujemy plan rehabilitacji dostosowany do Twoich możliwości i realne wsparcie na każdym etapie powrotu do zdrowia.
Dowiedz się więcej o rehabilitacji po operacji w Katowicach.
Szukasz pomocy fizjoterapeuty z Katowic?