Jednym z pytań, które zadają pacjenci trafiający do naszego gabinetu w Katowicach jest „czy po fizjoterapii można czuć się gorzej?”. Odpowiedź brzmi: to zależy. W tym artykule nasz fizjoterapeuta dr Mateusz Pawlukiewicz wyjaśnia, w jakich sytuacjach pogorszenie objawów jest naturalne, a kiedy warto zwrócić na nie szczególną uwagę.
Stan ostry
Dolegliwości naszego ciała można podzielić ze względu na długość trwania na: stan ostry, podostry i stan przewlekły. Gdy pacjent trafia do fizjoterapeuty np.:
- niedługo po urazie,
- w pierwszych dniach od wystąpienia ostrego uszkodzenia dysku,
- z ostrą rwą kulszową, rwą udową lub rwą barkową,
to pod uwagę trzeba brać procesy fizjologiczne, które zachodzą w ciele. Zazwyczaj mamy wtedy do czynienia z intensywną odpowiedzią zapalną, w trakcie której dochodzi m.in. do uwrażliwienia tkanek. Oznacza to, że pacjent może dotkliwiej odczuwać masaż, czy inne techniki terapii manualnej. Dodatkowo, zabiegi te mogą prowadzić do przekrwienia danej okolicy, czyli jeszcze większego napływu elementów stanu zapalnego. Efektem może więc być, że pacjent poczuje się gorzej. Nie oznacza to jednak, że fizjoterapeuta zaszkodził pacjentowi.
W stanie ostrym należy bezwzględnie stosować się do zaleceń – spacerów, nawodnienia czy pozycji odciążeniowych. Dzięki temu można zmniejszyć ryzyko pogorszenia objawów i wspierać proces leczenia.
Schorzenia, które predysponują do pogorszenia objawów
W medycynie istnieje pojęcie „diagnostyka przez terapię”. Jeżeli po wykonaniu jakiejś interwencji pacjent czuje się gorzej, może to naprowadzać fizjoterapeutę na diagnozę.
Pogorszenie bólu a kręgozmyk lub kręgoszczelina
Jeśli pacjent notorycznie czuje kilkudniowe nasilenie bólu po terapii manualnej kręgosłupa, to może to świadczyć o kręgozmyku lub kręgoszczelinie (pęknięcie fragmentu kręgu). Wynika to z faktu, że w tych schorzeniach ból pacjenta wynika z nadmiernej ruchomości elementów kostnych kręgosłupa. Jeśli więc terapia manualna wprowadza dużo ruchu w coś, co i tak już mocno się rusza, to siłą rzeczy pacjent może poczuć się gorzej.
Aktywna dyskopatia a nasilenie dolegliwości po fizjoterapii
Uszkodzenie krążka międzykręgowego może występować w różnych jego miejscach. Wyróżnia się dyskopatię centralną, doboczną oraz daleko-boczną. Ponadto, w zależności od kształtu wypuklenia, mówi się o przepuklinie szerokopodstawnej lub zogniskowanej. Do tego dochodzi kwestia stopnia uszkodzenia dysku, o czym można przeczytać w naszym wpisie Wypadnięty dysk – jak fizjoterapia pomaga odzyskać sprawność. Wszystkie te czynniki będą istotne w kontekście tego, jak pacjent może poczuć się po niektórych ćwiczeniach.
Bardzo popularnymi ćwiczeniami dla dyskopatii są przeprosty z metody McKenziego. Jednak ze względu na kombinację powyższych czynników, u części pacjentów ćwiczenia te będą przynosiły ulgę, zaś u innych mogą zaostrzać objawy.
Podobnie jest ze stenozą kręgosłupa. Jeśli zwężenie kanału jest duże, o czym nie sposób wiedzieć bez obejrzenia rezonansu magnetycznego, pacjenci mogą czuć się gorzej właśnie po ćwiczeniach wyprostu kręgosłupa.
Szukasz pomocy fizjoterapeuty z Katowic?
Intensywność terapii
Część pacjentów mówi nam, że wcześniej chodzili do innego fizjoterapeuty, który wykonywał bardzo bolesne masaże. I choć zgłaszali mu, że odczuwają zbyt duży ból, to terapeuta ten kontynuował zabieg.
W gabinecie Got Ur Back w Katowicach nie praktykujemy takiego podejścia. Robimy wszystko, by nasi pacjenci nie cierpieli w trakcie wykonywania zabiegu. Uważamy, że wcale nie podnosi to skuteczności terapii, a tylko dostarcza niepotrzebnych odczuć bólowych.
Odnosząc jednak przebieg terapii do późniejszego pogorszenia stanu pacjenta, trzeba wziąć dwie kwestie pod uwagę.
Po pierwsze – zabieg fizjoterapeutyczny faktycznie mógł być wykonany zbyt intensywnie. Można się wtedy spodziewać, że pacjent po takiej terapii będzie obolały. Z drugiej jednak strony należy spojrzeć na sytuację z perspektywy układu nerwowego. Jeśli układ ten u danego pacjenta jest uwrażliwiony (np. przez długotrwałe odczuwanie bólu, niewysypianie się itp.), to nawet nieco bardziej intensywna terapia może doprowadzić go do przebodźcowania (przeładowania informacjami). Efektem końcowym może być więc zwiększenie odczuwania dolegliwości po fizjoterapii.
Wierzenia pacjenta
Bardzo istotną kwestią są dotychczasowe przeżycia i wierzenia pacjenta. Jeśli osoba zgłaszająca się do fizjoterapeuty np.:
- nie wierzy w rehabilitację,
- postrzega swoje ciało za wyjątkowo kruche,
- ktoś jej wmówił, że jej stan jest bardzo poważny i musi się oszczędzać,
to w takich sytuacjach bardzo łatwo o zaostrzenie dolegliwości. I choćby terapia była najbardziej bezpieczną z możliwych, to jeśli danemu pacjentowi cokolwiek się nie spodoba w trakcie wizyty lub cokolwiek wyda się „zbyt agresywne”, wtedy istnieje duże ryzyko zaostrzenia dolegliwości.
Czy fizjoterapeuta mógł mnie uszkodzić?
Czy po fizjoterapii można czuć się gorzej? Owszem. Jednak ekstremalnie rzadko jest to efekt tego, że fizjoterapeuta uszkodził pacjenta. I jeśli nawet fizjoterapeuta zawinił jakąś czynnością, to jest to efekt skumulowanych kilku czynników w jednej chwili.
Co więcej, patrząc na różnego rodzaju filmy w internecie, na których terapeuci zza wschodniej granicy lub z terenów głębokiej Azji wykonują przeróżne formy zabiegów na swoich pacjentach, można nabrać przekonania, że ludzie są praktycznie niezniszczalni.
Czy po fizjoterapii można czuć się gorzej - podsumowanie
Każdy Ford Focus z tego samego rocznika jest identyczny – kable znajdują się w tym samym miejscu, układ kierowniczy działa tak samo itd. Niestety organizm człowieka to nie maszyna. Choć budowa ciała jest poznana, to u każdej osoby mogą występować zmienności anatomiczne. Do tego dochodzi fizjologia, inny sposób wykorzystywania ciała, czy przeżycia danej osoby. To sprawia, że fizjoterapeuta nie jest w stanie przewidzieć ze 100% dokładnością, jak pacjent zachowa się po terapii. Zdarzają się więc sytuacje, że pacjent poczuje się gorzej po zabiegu fizjoterapeutycznym, jednak wcale nie musi to wynikać ze złego postępowania specjalisty.
Szukasz pomocy fizjoterapeuty z Katowic?